Eef Peelen


Overdracht

Wie aanwezig was op de landelijke dag Transferverpleegkundigen 2015, maar ook iedereen die het zorgnieuws een beetje volgt kan het niet ontgaan zijn: “Overdracht” in de zorg staat in de belangstelling. Waarom? Omdat het overdragen van zorg tussen zorgprofessionals een onvoldoende scoort. Het is een bron van fouten, missers en incidenten.

In kwaliteitstermen: de kwaliteit is onvoldoende. In economische termen: de faalkosten zijn aanzienlijk. In menselijke termen: het betekent leed en lijden in kleine en grote vormen. Voor een zorgprofessional rijst dan hopelijk de vraag: Kan ik er wat aan doen?. De minister vindt van wel en zegt:

"De zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg aan deze doelgroep zijn zich blijkbaar onvoldoende bewust van hun verantwoordelijkheid voor de continuïteit van zorg van patiënten die aan hen zijn toevertrouwd".

De inspectie heeft er in haar rapport op gewezen dat het juist de individuele zorgverleners zijn die ervoor zorgen dat de overdracht vaak toch goed gaat. Ook Transferverpleegkundigen zijn individuele zorgverleners. Wat kunnen jullie doen? Het is duidelijk dat de beroepsgroep momenteel van mening is dat de overdracht een taak is van de afdelingsverpleegkundigen. Of dat echt zo is daar zijn nog vragen bij te stellen. Als de transferverpleegkundige een zorgplan maakt voor de vervolgzorg is het ook voorstelbaar dat de Transferverpleegkundige de overdracht maakt. Het zijn dingen die nadrukkelijk in elkaars verlengde liggen. Het is een variant van de dischargelounge, maar dan mobiel. Zie voor het filmpje van de dischargelounge hier.   Dit schijnt een redelijk gebruikelijke werkwijze aan de overkant van de Noordzee te zijn. (google op ‘dischargelounge’). Het gaat erom dat voorstelbaar wordt wat onvoorstelbaar lijkt. Onvoorstelbaar is misschien dat een transferverpleegkundige de patiënt die ontslagen wordt minimaal 2 x bezoekt. Eén keer voor inventarisatie t.b.v. het zorgplan na opname. Eén keer voorafgaand aan het daadwerkelijke ontslag om te checken of alles wat er moet zijn er ook is en om de verpleegkundige overdracht in orde te maken. Dat is professioneel handelen in optima-forma; Zorgplan, checks en toezicht, en de overdracht; tijdig juist en volledig. Onvoorstelbaar? Dit is geen rocket science, maar vooral  een kwestie van prioriteit in het beleid van het ziekenhuis in smalle zin. Niet alleen dat, maar ook een kwestie van prioriteit in bredere zin. De rapportage van de IGZ laat weinig ruimte voor onduidelijkheid op dit punt. Dus voor zorgverzekeraars die geacht worden ook of juist op kwaliteit in te kopen zou dit een issue moeten zijn. Een tarief voor transfer en zorgoverdracht in de ziekenhuisfinanciering is dan geen overbodige luxe. Althans niet als het de bedoeling is om transfer en zorgoverdracht in Nederland op een acceptabel niveau te brengen en houden.  Gaat dit lukken? Wie niet waagt die niet wint. Ook, of juist, als zorgprofessional kun je een eerste stap zetten. Immers elke verandering begint met een eerste stap. Waarom die niet zetten in je eigen ziekenhuis?  Wat zou je bijvoorbeeld kunnen doen? Op onze website vindt je een aantal documenten. Je kunt ze toesturen naar het ziekenhuisbestuur. Je kunt ze inbrengen bij de verpleegkundige advies raden.   Je kunt ook uit eigen beweging “toezicht” gaan houden. Dat kan beteken dat je als team registreert of er een verpleegkundige, medische, medicatieoverdracht beschikbaar gesteld is aan de overnemende zorginstelling. Niet weten of dat het geval is, is ook een “meting”  Ondertussen wordt er op landelijk niveau gewerkt aan de pilot toezicht op overdracht in samenwerking met VWS. Mede vanuit de landelijke dag hebben zich een aantal ziekenhuizen aangemeld. Het aardige is dat er iets gebeurt op dit thema door instellingen die er toch al mee bezig waren. Het kan echter zijn dat de rest vervolgens gaat wachten op wat daar uit komt.